Ish haqi — taʼminotdir

Litsenziyaga ega kreditor xodimga kredit limiti ajratadi. Xodim uni sotuvchilarda yoki kommunal toʻlovlarga sarflaydi, sotuvchilar esa pulni darhol oladi. Toʻlov qoʻlga tegadigan ish haqidan qatʼiy belgilangan qisqa jadval boʻyicha olinadi — ish beruvchi ish haqini berishdan oldin ushlab qoladi yoki ish haqi tushgan kuni ish haqi hisobvaragʻidan undiriladi. Toʻlov ixtiyoriy xarajatlardan oldin amalga oshgani uchun muddati oʻtgan qarzdorlik faol boshqarilmaydi, balki tuzilmaviy jihatdan kam uchraydi.

Limit darhol toʻxtatiladi va qolgan qarz mahalliy qonunchilik ruxsat bergan darajada yakuniy hisob-kitob summasidan uziladi. Qolgan qism qoʻllanilayotgan konfiguratsiyaga koʻra hal qilinadi: ish beruvchi kafolatida u ish beruvchi zimmasiga tushadi, faqat ushlab qolishga asoslangan kelishuvda u kreditorning oddiy debitorlik qarziga aylanadi, ish haqini kreditor bankdagi hisobvaraqqa oʻtkazishda esa hisobvaraqdan undiriladi — odatda bu hisobvaraqqa yangi ish beruvchidan ham ish haqi tushishda davom etadi.

Yuridik jihatdan bu odatda taʼminlanmagan isteʼmol krediti, chunki hech qanday aktiv garovga qoʻyilmaydi. Iqtisodiy jihatdan esa u butunlay boshqacha ishlaydi, chunki toʻlov keyinroq soʻralmaydi, balki toʻlovlar navbatida ushlab qolinadi. Kreditorlar odatda uni taʼminlanmagan kredit sifatida tasniflaydi, lekin uning zararlar tajribasini alohida toifa sifatida koʻrib chiqadi.

Odatda bir-toʻrt toʻlovdan iborat qisqa jadvallar bir vaqtning oʻzida uchta vazifani bajaradi: kreditning toʻliq qiymatini mutlaq koʻrsatkichda past ushlab turadi, portfelning oʻz-oʻzidan soʻndirilishini taʼminlaydi va joylashtirilgan kapitalni yiliga bir necha marta aylantiradi — bu esa olinadigan stavkani oshirmasdan kapital rentabelligini oshiradi.

Bir vaqtning oʻzida uchta chegara qoʻllaniladi va ulardan eng pasti hal qiluvchi boʻladi: kreditorning qoʻlga tegadigan oylik ish haqining qatʼiy ulushi sifatidagi toʻlov qobiliyati siyosati, yurisdiksiyada ish haqining qonuniy ushlab qolinishi mumkin boʻlgan ulushi va qisqa muddat — odatda bir-toʻrt toʻlov. 7Later qonuniy chegarani har bir yurisdiksiya uchun qatʼiy cheklov sifatida sozlaydi, chunki undagi xato ushlab qolishni haqiqiy emas deb topishga olib keladi.

Ha, agar u keyinchalik chegaraga moslashtirilmasdan, boshidanoq chegara uchun loyihalansa. Uchta qoida hal qiluvchi: chegara tashkilotga emas, litsenziya toifasiga bogʻlanadi; kredit olish sharti boʻlgan har qanday haq, uni kim olishidan qatʼi nazar, toʻliq stavkaga kiritiladi; stavka haqiqiy soʻndirish jadvali boʻyicha aktuar usulda hisoblanishi kerak. Qarz oluvchidan boshqa taraf — masalan, sotuvchi — toʻlaydigan haqlar odatda chegaradan tashqarida boʻladi.